اگر دستهایتان شبها خواب میروند، گزگز میکنند، یا حس میکنید ضعیف شدهاند، احتمالاً دچار “بیماری تونل کارپ” یا همان “سندروم تونل کارپال” شدهاید. تونل کارپال یک مسیر باریک در مچ دست شماست که عصب اصلی دستتان (به اسم عصب مدین) از آن عبور میکند. وقتی این مسیر تنگ میشود و روی عصب فشار میآید، علائم شروع میشوند. این مشکل شایعی است که اگر زود تشخیص داده شود، درمان آن راحتتر است. برای تشخیص و درمان این مشکل در شهر مشهد، بهتر است به یک دکتر ارتوپد مشهد مراجعه کنید.
بررسی آناتومی محل تونل کارپ
مچ دست ما از استخوانها، رباطها و تاندونهایی تشکیل شده که با هم کانالی به نام تونل کارپال میسازند.
کف این تونل از استخوانهای مچ و سقف آن از بافت محکمی به نام لیگامان عرضی کارپال تشکیل شده است. درون این کانال، عصب مدین و نه تاندون مربوط به خمکنندههای انگشتان عبور میکنند.
وقتی تورم، التهاب یا هر عامل دیگری باعث کاهش فضای داخل تونل شود، فشار روی عصب مدین بالا میرود و علائم بیماری ظاهر میشود.
موشکافی عصب مدین و نقش آن
عصب مدین یکی از مهمترین عصبهای دست است. این عصب وظیفه دارد پیامهای عصبی مربوط به حس لمس، درد و حرکت برخی انگشتان (شست، اشاره، میانی و بخشی از انگشت حلقه) را منتقل کند.
همچنین کنترل حرکات دقیق انگشت شست برای گرفتن اشیاء و انجام کارهای ظریف بر عهده همین عصب است.
بنابراین وقتی این عصب در تونل کارپال فشرده میشود، حتی کارهای ساده مثل بستن دکمه یا نوشتن ممکن است دشوار شود.
علت اصلی بیماری تونل کارپ چیست؟
بیماری تونل کارپ زمانی ایجاد میشود که فضای داخل تونل به هر دلیلی تنگ شود و روی عصب مدین فشار وارد کند. دلیل اصلی این تنگی معمولا ورم و التهاب تاندونها (بافتهایی که انگشتان را خم میکنند) است که همراه عصب از تونل عبور میکنند.
بررسی آناتومی محل تونل کارپ
- کارهای تکراری: تایپ کردن زیاد، کار با ابزارهای لرزان (مثل دریل)، خیاطی، آشپزی طولانی و هر کاری که مچ دست را زیاد و یکنواخت حرکت دهد.
- بیماریهای خاص: دیابت، کمکاری تیروئید و روماتیسم .
- بارداری: در دوران بارداری به خاطر ورم عمومی بدن، مچ دست هم ورم میکند و این سندروم ایجاد میشود که معمولاً بعد از زایمان خوب میشود.
- صدمات: ضربه، شکستگی یا دررفتگی مچ دست.
شاید این مقاله هم برات جالب باشد: چرا زانوی من خالی میکند؟
علائم بیماری تونل کارپ
علائم معمولاً آرام آرام شروع میشوند و به مرور بدتر میشوند:
- گزگز و خواب رفتن انگشتان: شایعترین علامت، حس سوزن سوزن شدن یا خواب رفتن در انگشتان شست، اشاره، وسط و نیمی از حلقه است. این حس اغلب در شب بیشتر میشود و شما را بیدار میکند.
- درد و سوزش: احساس درد در مچ و کف دست که میتواند تا ساعد هم بالا برود.
- ضعف دست: کم شدن قدرت دست، طوری که اشیاء کوچک (مثل گوشی موبایل یا لیوان) از دستتان میافتند.
- مشکل در کارهای ظریف: سختی در بستن دکمه لباس یا گرفتن سوزن.
در چه بیماریهایی این عارضه ایجاد میشود؟
اگر به این بیماریها مبتلا هستید، احتمالا بیشتر در معرض تونل کارپال هستید:
- دیابت (قند خون بالا): دیابت به عصبها آسیب میزند و آنها را در برابر فشار ضعیف میکند.
- روماتیسم و آرتریت روماتوئید: التهاب مفصلی که این بیماریها ایجاد میکنند، باعث ورم در مچ دست و تنگی کانال میشود.
- مشکلات تیروئید: کمکاری تیروئید میتواند باعث احتباس آب در بدن و ورم بافتهای داخل مچ شود.
- چاقی: وزن بالا هم یکی از عوامل خطر است.
روشهای تشخیص سندروم تونل کارپال چیست؟
برای تشخیص دقیق، بهترین کار مراجعه به یک دکتر ارتوپد مشهد است. پزشک شما از روشهای زیر استفاده میکند:
معاینه بالینی
پزشک با انجام چند حرکت ساده و ضربه زدن به مچ دست (تست تینل و فالن) محل درد و گزگز را بررسی میکند.
نوار عصب و عضله (تست تخصصی)
این مهمترین تست است. در این آزمایش سرعت عبور سیگنالهای الکتریکی در عصب مدین اندازهگیری میشود. اگر سرعت در مچ دست کم باشد، یعنی عصب فشرده شده است. این تست شدت آسیب را هم مشخص میکند.
عکسبرداری
گاهی برای مطمئن شدن از نبودن مشکلاتی مثل شکستگی یا آرتروز از عکس ساده یا سونوگرافی استفاده میشود.
درمان سندرم تونل کارپال چیست؟
درمان بستگی به شدت بیماری دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
درمانهای غیرجراحی
- استفاده از آتل مچ: مخصوصا هنگام خواب برای جلوگیری از خم شدن مچ
- داروهای ضدالتهابی و تزریق کورتون: برای کاهش تورم
- فیزیوتراپی و تمرینات کششی: برای بهبود جریان خون و کاهش فشار روی عصب
- تغییر عادات کاری: مثلا استراحت دادن به دست در فواصل منظم
درمان جراحی
اگر درمانهای ساده مؤثر نباشند یا ضعف شدید ایجاد شده باشد، پزشک ممکن است عمل جراحی آزادسازی تونل کارپال را توصیه کند. در این جراحی، لیگامان عرضی بریده میشود تا فشار از روی عصب برداشته شود. این عمل معمولا با بیحسی موضعی انجام میشود و بیمار بعد از مدتی میتواند به کار روزمره بازگردد.
روشهای پیشگیری از سندرم تونل کارپال
پیشگیری بسیار سادهتر و موثرتر از درمان است. با رعایت چند نکته میتوان از بروز این بیماری جلوگیری کرد:
- از وضعیت مناسب دست و مچ هنگام کار با کامپیوتر یا موبایل استفاده کنید.
- استراحتهای کوتاه و منظم بین کارهای تکراری داشته باشید.
- تمرینات کششی و نرمشی برای مچ و انگشتان انجام دهید.
- هنگام تایپ، صفحهکلید و موس ارگونومیک استفاده کنید.
- وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید.
معرفی دکتر افشاریان – متخصص ارتوپدی در مشهد
دکتر افشاریان از بهترین جراحان و دکترهای ارتوپد مشهد هستند که در زمینه تشخیص و درمان بیماریهای دست، مچ، شانه و مفاصل فعالیت دارند.
ایشان با تجربه فراوان در درمان سندرم تونل کارپال، چه به روشهای غیرجراحی و چه با جراحیهای دقیق و کمتهاجمی، توانستهاند نتایج بسیار موفقی برای بیماران خود رقم بزنند.
اگر دچار بیحسی، گزگز یا درد در انگشتان دست هستید، مشاوره با دکتر افشاریان میتواند به شما کمک کند تا در سریعترین زمان، علت مشکل را پیدا کرده و درمان مناسب را آغاز کنید.
جمعبندی
اگر در مشهد زندگی میکنید و به دنبال درمان تخصصی این عارضه هستید، مراجعه به دکتر ارتوپد مشهد مانند دکتر افشاریان بهترین گزینه برای شما خواهد بود تا بتوانید با تشخیص دقیق و درمان مناسب، عملکرد طبیعی دست خود را بازیابید.
