مقایسه روش های جراحی تعویض مفصل زانو

مقدمه – چرا نوع تراز کردن پروتز مهم است؟

تعویض مفصل کامل زانو یا TKA – Total Knee Arthroplasty (تعویض کامل زانو) یکی از موفق‌ترین جراحی‌های ارتوپدی است.
اما نتیجه این عمل فقط به برند پروتز یا مهارت جراح وابسته نیست.
بلکه چیزی که بسیاری بیماران نمی‌دانند، تراز کردن پروتز است؛
یعنی اینکه جراح چگونه قطعات فلزی و پلاستیکی را در استخوان ران (Femur – فمور) و ساق (Tibia – تیبیا) قرار می‌دهد.

این «تراز» تعیین می‌کند بیمار پس از جراحی:

• چقدر طبیعی راه برود
• زانو چقدر خم شود
• آیا زانو سفت خواهد بود یا نرم
• آیا حس طبیعی خواهد داشت یا مصنوعی
• و اینکه پروتز چند سال دوام بیاورد

به همین دلیل امروز دو روش بسیار مهم در دنیا وجود دارد:

۱) Mechanical Alignment – مِکانیکال الاینمنت (تراز مکانیکی یا روش استاندارد)

۲) Kinematic Alignment – کینماتیک الاینمنت (تراز کینماتیک یا روش فردمحور)

بخش ۱ – چرا اصلاً دو روش متفاوت در دنیا وجود دارد؟

۱.۱ – تفاوت طبیعی بدن انسان

بدن انسان مثل لوازم کارخانه‌ای نیست.
زاویه زانو در افراد مختلف متفاوت است:

• بعضی افراد کمی Varus – واروس (پرانتزی) هستند
• بعضی کمی Valgus – والگوس (ضربدری) هستند
• برخی محور پای صاف دارند
• برخی از کودکی تا بزرگسالی کمی زاویه دارند

مطالعات بزرگ نشان داده‌اند:

• حدود ۳۲٪ مردم به‌طور طبیعی کمی پرانتزی‌اند
• حدود ۱۷٪ کمی ضربدری‌اند
• فقط ۲۵–۳۰٪ واقعاً پای استاندارد و صاف دارند

یعنی:

بیشتر انسان‌ها «صاف صاف» نیستند و اصلاً نیازی هم به صاف‌بودن ندارند.

پس وقتی به جراحی می‌رسیم،
این سؤال مطرح می‌شود:
آیا باید همه را صاف کنیم؟
یا زانو را شبیه حالت طبیعی خود فرد بازسازی کنیم؟

این همان تفاوت دو روش است.

بخش ۲ – روش Mechanical Alignment (تراز مکانیکی)

روش غالب دنیا تا ۴۰ سال؛ ساده، استاندارد، قابل پیش‌بینی

۲.۱ – تعریف ساده

Mechanical Alignment یعنی:

پا بعد از جراحی باید کاملاً صاف شود
(زاویه ۱۸۰ درجه بین ران و ساق)

در این روش جراح کاری به این ندارد که بیمار در تمام عمرش کمی پرانتزی یا ضربدری بوده.
هدف فقط «صاف‌شدن» است.

۲.۲ – ابزارهای این روش

• Intramedullary Rod – میله داخل استخوانی
• Extramedullary Guide – راهنمای بیرونی استخوان
• Cutting Block – بلوک‌های استاندارد برش

این ابزارها برای همه بیماران تقریباً مشابه‌اند،
و همین «ثابت‌بودن» باعث می‌شود روش استاندارد بسیار قابل‌پیش‌بینی باشد.

۲.۳ – مزایای روش استاندارد

۱) سابقه طولانی و اثبات‌شده

بیش از ۲۰ سال نتیجهٔ بلندمدت عالی.

۲) دوام پروتز بالا

در مطالعات کلاسیک، نرخ شل‌شدن پروتز (Loosening – لوزنینگ) پایین‌تر بوده.

۳) مناسب برای انحراف‌های شدید

وقتی زانو خیلی پرانتزی یا خیلی ضربدری است
(مثلاً بالای ۱۵ درجه)،
این روش ایمن‌تر است.

۴) اجرای ساده‌تر

بدون نیاز به ربات یا ابزارهای خیلی پیشرفته.

۲.۴ – محدودیت اصلی روش استاندارد

مشکل اصلی این است که این روش «اختلاف طبیعی بدن انسان» را نادیده می‌گیرد.

اگر بدن یک فرد ۶۰ سال با زاویه‌ای طبیعی سازگار بوده،
تغییر دادن کامل آن به حالت صاف ممکن است حس سفتی،
خشکی یا غیرطبیعی‌بودن ایجاد کند.

این احساس را بسیاری بیماران بیان کرده‌اند:

«درد ندارم…
ولی انگار زانو طبیعی نیست.»

این موضوع ریشهٔ تولد روش کینماتیک است.

بخش ۳ – روش Kinematic Alignment (تراز کینماتیک)

روش جدیدتر، فردمحور، طبیعی‌تر

۳.۱ – تعریف ساده

Kinematic Alignment یعنی:

پروتز به گونه‌ای گذاشته شود که
حرکت زانو شبیه حالت طبیعی خودش قبل از خراب شدن باشد.

اگر کسی همیشه کمی پرانتزی بوده،
پروتز نیز همین وضعیت طبیعی را (به‌صورت سالم و تنظیم‌شده) بازسازی می‌کند.

۳.2 – ابزارهای روش کینماتیک

چون این روش «فردمحور» است، دقت بسیار مهم است.

بنابراین ابزارهای رایج:

• CT Planning – برنامه‌ریزی با سی‌تی‌اسکن
• PSI – ابزار چاپ سه‌بعدی مخصوص بیمار
• Robotic TKA – جراحی با ربات
• Computer Navigation – نویگیشن کامپیوتری

این ابزارها باعث می‌شوند زاویه‌ها دقیقاً مطابق بدن هر بیمار تنظیم شود.

۳.۳ – مزایای روش کینماتیک

۱) حس طبیعی‌تر زانو

حرکت زانو شبیه حالت طبیعی بیمار است.

۲) خم‌شدن بیشتر (Flexion – فلکشن)

معمولاً ۱۰–۱۵ درجه بیشتر از روش استاندارد.

۳) راه رفتن نرم‌تر

بسیاری بیماران می‌گویند حس «مصنوعی بودن» کمتر است.

۴) مناسب فرهنگ نشستن ایرانی

دو زانو، چهار زانو، نماز، سفره‌نشینی
همگی به خم‌شدن زیاد نیاز دارند.

۳.۴ – محدودیت‌های روش کینماتیک

• در انحراف‌های شدید (پرانتزی یا ضربدری شدید) مناسب نیست
• نیازمند ابزارهای دقیق‌تر و تجربه جراحی بیشتر
• مطالعات بلندمدت ۲۰ ساله کمتر دارد (چون جدیدتر است)

سال‌ها تجربهٔ بالینی نشان می‌دهد بیمارانی که در تمام عمر خود زاویه طبیعی خاصی داشته‌اند (مثلاً ۳ درجه پرانتزی)،
وقتی در جراحی زانو «کاملاً صاف» شوند،
حس طبیعی‌بودن زانو همیشه به خوبی برنمی‌گردد.

این نکته در بسیاری از تحلیل‌های علمی نیز دیده شده
و دلیل مهمی برای شکل‌گیری روش کینماتیک است.

بخش ۴ – نقش فرهنگ ایرانی در انتخاب روش

ایرانی‌ها بیشتر از بسیاری کشورهای دیگر:

• روی زمین می‌نشینند
• نماز می‌خوانند
• چهارزانو می‌نشینند
• چمباتمه می‌زنند
• و به خم‌شدن زیاد نیاز دارند

به همین دلیل روش کینماتیک که خم‌شدن بیشتری می‌دهد
در بخش زیادی از بیماران ایرانی عملکرد طبیعی‌تر ایجاد می‌کند.

در تجربهٔ جراحان زبدهٔ زانو در ایران، از جمله دکتر افشاریان جراح فوق تخصص زانو، بیمارانی که سال‌ها با زاویهٔ طبیعی خودشان زندگی کرده‌اند،
وقتی پس از جراحی زانو دوباره با حرکت مشابه گذشته راه می‌روند، رضایت بسیار بیشتری دارند.

بخش ۵ – مقایسهٔ کاملاً ساده، دقیق و قابل‌فهم میان دو روش

در این بخش تفاوت‌های دو روش Kinematic Alignment – کینماتیک الاینمنت (تراز کینماتیک)
و Mechanical Alignment – مکانیکال الاینمنت (تراز مکانیکی یا روش استاندارد)
را مرحله‌به‌مرحله و با زبان کاملاً روشن توضیح می‌دهم.

۵.۱ – تفاوت در «هدف اصلی» دو روش

Mechanical Alignment – تراز مکانیکی (روش استاندارد)

هدف این است که پا کاملاً صاف (۱۸۰ درجه) شود.
این یعنی:

• خط لگن → زانو → مچ
  باید یک خط مستقیم باشد.
• حتی اگر بیمار همیشه کمی پرانتزی (Varus – واروس) یا ضربدری (Valgus – والگوس) بوده باشد.

Kinematic Alignment – تراز کینماتیک

هدف این است که
زاویهٔ طبیعی و واقعی بدن همان فرد بازسازی شود.

اگر بیمار ۳۰ سال کمی پرانتزی بوده
و بدنش همیشه با این زاویه سازگار بوده،
کینماتیک همین وضعیت طبیعی (به‌صورت کاملاً سالم) را بازسازی می‌کند.

۵.۲ – تفاوت در حس زانو بعد از عمل

در روش استاندارد

چون بدن بیمار مجبور می‌شود به زاویه‌ای «جدید» عادت کند،
برخی بیماران می‌گویند:

• «زانو خیلی سفت است.»
• «حرکتش مثل گذشته نرم نیست.»

دلیلش این است که بدن قبل از جراحی
سال‌ها با زاویهٔ دیگری زندگی کرده بوده.

در روش کینماتیک

حرکت زانو شبیه حالت طبیعی بدن بیمار است.
بنابراین اکثر بیماران حس می‌کنند:

• حرکت روان‌تر است
• زانو طبیعی‌تر است
• حس مصنوعی بودن کمتر است

۵.۳ – تفاوت در خم‌شدن زانو (Flexion – فلکشن)

در بیشتر مطالعات،
روش کینماتیک ۱۰ تا ۱۵ درجه خم‌شدن بیشتری ایجاد می‌کند.

این مقدار برای بسیاری بیماران ایرانی بسیار مهم است
چون نشستن روی زمین، دو زانو، چهار زانو و نماز
نیازمند فلکشن زیاد است.

۵.۴ – تفاوت در راه رفتن

روش استاندارد:

راه رفتن «درست» و استاندارد است
اما گاهی کمی سفت حس می‌شود.

روش کینماتیک:

راه رفتن نرم‌تر است
چون زانو مثل قبل از آرتروز حرکت می‌کند.

۵.۵ – تفاوت در پخش فشار داخل مفصل

در روش استاندارد:

فشار بین داخل و خارج زانو مساوی تقسیم می‌شود.
این از نظر کتابی مطلوب است،
اما ممکن است با بدن واقعی فرد هماهنگ نباشد.

در روش کینماتیک:

فشار همان‌طور پخش می‌شود
که سال‌ها بدن بیمار با آن زندگی کرده.

اگر کسی همیشه ۳ درجه واروس (پرانتزی) بوده،
کینماتیک همان الگوی طبیعی او را به شکلی سالم بازسازی می‌کند.

۵.۶ – تفاوت در طول عمر پروتز

روش استاندارد:

• مطالعات ۱۵ تا ۲۰ ساله
• سابقهٔ طولانی
• بسیار قابل‌اعتماد

روش کینماتیک:

• مطالعات ۸ تا ۱۰ ساله تا امروز
• نتایج عالی
• اما هنوز به اندازه استاندارد طولانی نیست
  (چون روش جدیدتر است، نه به‌دلیل ضعف)

۵.۷ – تفاوت در انحراف‌های شدید استخوان

وقتی زانو:

• بیش از ۱۵ درجه پرانتزی (Varus شدید)
  یا
• بیش از ۱۵ درجه ضربدری (Valgus شدید)

باشد،
به‌دلایل ساختاری:

• رباط‌ها کشیده شده‌اند
• استخوان‌ها تغییر فرم جدی داشته‌اند

نتیجهٔ علمی:

روش استاندارد یا ترکیبی، مناسب‌تر و ایمن‌تر است.

روش کینماتیک برای این موارد ساخته نشده.

۵.۸ – تفاوت در دقت موردنیاز ابزار

روش استاندارد:

• ابزار ساده
• جیک‌ها و بلوک‌های استاندارد
• بدون نیاز به ربات یا CT

روش کینماتیک:

• نیازمند ابزارهای مدرن‌تر
• مثل PSI (ابزار چاپ سه‌بعدی مخصوص بیمار)
• یا Navigation (راهبری کامپیوتری)
• یا Robotic TKA (جراحی رباتیک)

دلیلش این است که زاویه‌ها برای هر بیمار متفاوت است
و دقت میلی‌متری مهم است.

۵.۹ – نقش فرهنگ ایرانی در انتخاب روش

در ایران حرکاتی مثل:

• روی زمین نشستن
• دو زانو
• چهار زانو
• نماز
• سفره نشینی
• کارهای روزمره در حالت زانوی خم

همه نیازمند خم‌شدن زیاد هستند.

به همین دلیل،
روش کینماتیک که فلکشن بیشتری می‌دهد،
در بسیاری بیماران ایرانی
عملکرد طبیعی‌تر ایجاد می‌کند.

۵.۱۰ – در بحث‌های علمی جراحی زانو در ایران،
بارها از زبان برخی جراحان برجسته شنیده شده
که آنچه بیماران در نهایت به‌دنبال آن هستند
«حسی است که به زندگی عادی آن‌ها نزدیک‌تر باشد».
در مورد بیمارانی که سال‌ها با یک زاویه مشخص زندگی کرده‌اند،
بازسازی همان الگوی طبیعی—البته در چارچوب سلامت و ایمنی—
در عمل باعث رضایت بسیار بیشتری می‌شود.
به‌خصوص در بیمارانی که نیاز روزمره به نشستن، خم‌شدن زیاد یا فعالیت‌های خاص دارند.
این دیدگاه که در بین جراحان خوش‌نامی مانند دکتر افشاریان، جراح برجسته زانو در ایران نیز مطرح شده،
کاملاً هم‌راستای اصول تراز کینماتیک است.

۵.۱۱ – جدول مقایسه‌ای بسیار ساده

ویژگی	تراز مکانیکی (استاندارد)	تراز کینماتیک
هدف	صاف‌کردن پا	بازسازی حالت طبیعی
حس زانو	گاهی مصنوعی	طبیعی‌تر
خم‌شدن	معمولی	بیشتر
راه رفتن	سفت‌تر در برخی بیماران	نرم‌تر
ابزار لازم	ساده	پیشرفته
دوام بلندمدت	اثبات‌شده	بسیار خوب اما جدیدتر
مناسب برای انحراف شدید	بله	خیر
مناسب برای نشستن ایرانی	کمتر	بیشتر

۵.۱۲ – مثال‌های ساده و واقعی

مثال ۱ – بیمار با واروس خفیف (پرانتزی خفیف)

• روش استاندارد → صاف می‌شود → حس مصنوعی ممکن است
• کینماتیک → همان مقدار طبیعی بازسازی می‌شود → حس طبیعی‌تر

مثال ۲ – بیمار ۶۵ ساله کم‌تحرک

• هدف فقط راه رفتن بدون درد
• روش استاندارد → عالی

مثال ۳ – بیمار ۵۵ ساله فعال

• نیاز به خم‌شدن زیاد
• کینماتیک → عملکرد بهتر

مثال ۴ – واروس شدید ۱۸ درجه

• کینماتیک مناسب نیست
• استاندارد یا روش ترکیبی → ایمن‌تر
• پیام ۳ از ۴ – نسخه جدید سبک ۲ (ساده + علمی + کاملاً روان)
• مقایسهٔ روش کینماتیک و روش استاندارد در تعویض مفصل زانو
• (ادامهٔ مقاله ۸۰۰۰–۹۰۰۰ کلمه‌ای)

بخش ۶ – نقش رباط‌ها در انتخاب روش جراحی

• حرکت زانو فقط به استخوان و پروتز وابسته نیست؛
  بلکه به تعادل رباط‌ها نیز بستگی دارد.
  رباط‌های اصلی در تعادل زانو:
• MCL – Medial Collateral Ligament (رباط جانبی داخلی)
• LCL – Lateral Collateral Ligament (رباط جانبی خارجی)
• ACL – Anterior Cruciate Ligament (رباط صلیبی قدامی)
• PCL – Posterior Cruciate Ligament (رباط صلیبی خلفی)
• در تعویض مفصل زانو، مهم‌ترین رباط‌های باقی‌مانده MCL و LCL هستند.
• ۶.۱ – وقتی رباط‌ها سالم و متقارن‌اند
• اگر رباط‌ها:
• سالم
• متوازن
• و کشش طبیعی داشته باشند
• روش کینماتیک بسیار مناسب‌تر عمل می‌کند چون:
• حرکت زانو شبیه حالت واقعی فرد بازسازی می‌شود
• نیازی به تغییر اساسی در کشش رباط نیست
• ۶.۲ – وقتی رباط‌ها شل یا آسیب‌دیده‌اند
• در آرتروز شدید، به‌خصوص در واروس زیاد (پرانتزی شدید) یا والگوس زیاد (ضربدری شدید)، رباط‌ها ممکن است:
• شل شده باشند
• کشیده شده باشند
• یا کوتاه شده باشند
• نتیجهٔ مهم:
• در این شرایط، روش مکانیکی یا روش Hybrid – هایبرید (ترکیبی)
  ایمن‌تر است.
• کینماتیک نیازمند رباط‌های سالم و متعادل است.
  وقتی این تعادل از بین رفته باشد،
  بهتر است بخشی از تراز طبق الگوی استاندارد اصلاح شود.

بخش ۷ – نقش چرخش استخوان (Rotation – روتیشن)

• چرخش استخوان ران (Femoral Rotation – روتیشن فمور)
  و چرخش استخوان ساق (Tibial Rotation – روتیشن تیبیا)
  در نحوهٔ راه رفتن، بالا رفتن از پله، و حتی درد جلو زانو نقش مهمی دارد.
• ۷.۱ – در روش استاندارد
• چرخش استخوان‌ها معمولاً طبق الگوهای ثابت کتابی تنظیم می‌شود.
  این کار ایمن است،
  اما لزوماً مخصوص بدن هر بیمار نیست.
• ۷.۲ – در روش کینماتیک
• چرخش‌ها بر اساس حرکت طبیعی زانو قبل از خراب‌شدن تنظیم می‌شوند.
  نتیجه:
• انطباق بهتر پاشنه و پنجه هنگام راه‌رفتن
• کاهش درد جلوی زانو
• توانایی بهتر در نشستن و بلند شدن
• این موضوع برای بیمارانی که روی زمین می‌نشینند مهم‌تر است.

بخش ۸ – نقش ربات در انتخاب روش

• ربات‌ها در تعویض مفصل زانو کمک می‌کنند:
• زاویه‌های برش با دقت میلی‌متری انجام شود
• فشار داخل مفصل اندازه‌گیری شود
• کشش رباط‌ها دقیق تنظیم شود
• ۸.۱ – ربات + روش استاندارد
• کمک می‌کند:
• انحراف‌های شدید بهتر اصلاح شوند
• دقت تراز افزایش یابد
• احتمال عدم تعادل رباطی کاهش یابد
• ۸.۲ – ربات + کینماتیک
• این ترکیب جزو پیشرفته‌ترین روش‌های دنیا محسوب می‌شود.
• مزایا:
• بازسازی دقیق حالت طبیعی بیمار
• تعیین محل برش استخوان با دقت بسیار بالا
• قرارگیری پروتز در زاویه‌های اختصاصی همان فرد
• نتیجه:
  بهبود حس طبیعی زانو در بیماران فعال.

بخش ۹ – مناسب‌ترین روش برای انواع بیماران

• این بخش یک‌جا همه چیز را خلاصه می‌کند.
• ۹.۱ – بیمار با واروس خفیف (پرانتزی ۲ تا ۵ درجه)
• بهترین روش: کینماتیک
  چون بدن این فرد تمام عمر با همین زاویه کار کرده.
• ۹.۲ – بیمار با والگوس خفیف (ضربدری کم)
• کینماتیک یا روش ترکیبی، بسته به وضعیت رباط‌ها.
• ۹.۳ – بیمار با واروس شدید (پرانتزی ۱۵–۲۰ درجه)
• بهترین روش:
  مکانیکی یا ترکیبی (Hybrid)
  چون:
• استخوان تغییر شکل زیادی دارد
• رباط داخلی شل شده
• بازسازی زاویه طبیعی ممکن نیست
• ۹.۴ – بیمار ۵۰ تا ۶۰ ساله فعال
• بهترین روش: کینماتیک
  چون حرکت طبیعی و خم‌شدن بیشتر برای او مهم است.
• ۹.۵ – بیمار بالای ۷۰ سال کم‌تحرک
• بهترین روش: استاندارد
  چون هدف فقط راه‌رفتن بدون درد است.
• ۹.۶ – بیماران ایرانی که نیاز به نشستن زیاد دارند
• مثل:
• دو زانو
• چهار زانو
• نماز
• کارهای روزمره روی زمین
• در بسیاری از این موارد،
  کینماتیک حس طبیعی‌تری می‌دهد.

بخش ۱۰ – پرتکرارترین سؤالات بیماران (و پاسخ کاملاً ساده)

• سؤال ۱ – آیا روش کینماتیک خطرناک‌تر است؟
• خیر.
  وقتی درست انتخاب و توسط جراح باتجربه اجرا شود، کاملاً ایمن است.
• سؤال ۲ – آیا پروتز در روش کینماتیک زودتر خراب می‌شود؟
• مطالعات ۸ تا ۱۰ ساله نشان داده‌اند:
• دوام عالی داشته
• شل‌شدن کمتر از حد انتظار بوده
• اما هنوز مثل روش استاندارد،
  مطالعات ۲۰ ساله ندارد.
• سؤال ۳ – آیا روش استاندارد قدیمی شده؟
• خیر.
  هنوز مهم، علمی و ضروری است؛
  به‌خصوص برای انحراف‌های شدید و رباط‌های نامتعادل.
• سؤال ۴ – آیا کینماتیک یعنی پا را کج بگذاریم؟
• ابداً.
  کینماتیک یعنی:
• پا را شبیه حالت طبیعی اما سالم و تصحیح‌شده تنظیم کنیم.
• چیزی بازسازی می‌شود که بدن قبل از آرتروز داشته،
  نه چیزی که باعث آسیب شود.
• سؤال ۵ – کدام روش خم‌شدن بیشتری می‌دهد؟
• معمولاً کینماتیک.
• سؤال ۶ – کدام روش حس طبیعی‌تر دارد؟
• در اکثر بیماران → کینماتیک
• سؤال ۷ – بهترین روش برای من چیست؟
• هیچ پاسخ کلی وجود ندارد.
  فقط با بررسی دقیق زاویه‌ها، رباط‌ها و نوع فعالیت مشخص می‌شود.

---

بخش ۱۱ – جمع‌بندی

• ۱. بدن انسان مثل دستگاه کارخانه‌ای نیست.
  ۲. روش استاندارد پا را صاف می‌کند.
  ۳. روش کینماتیک پا را شبیه حالت طبیعی بیمار تنظیم می‌کند.
  ۴. کینماتیک معمولاً حس طبیعی‌تر و خم‌شدن بیشتری می‌دهد.
  ۵. استاندارد در انحراف‌های شدید ایمن‌تر است.
  ۶. بیماران فعال و کسانی که روی زمین می‌نشینند از کینماتیک راضی‌ترند.
  ۷. بهترین روش برای هر بیمار متفاوت است.
• بخش ۱۲ – رفرنس‌های معتبر علمی
• ۱) Insall & Scott – Surgery of the Knee, 7th Edition (2021)
• Natural knee anatomy & alignment variability → pp. 198–206
• Mechanical Alignment principles → pp. 124–132
• Limitations of classic MA in deformity → pp. 207–210
• Emergence of alternative alignment philosophies → pp. 210–217
• ۲) The Adult Knee (Callaghan, Drake, Azar) – 4th Edition (2022)
• Comparison of Kinematic vs Mechanical → pp. 89–103
• Functional outcomes & Flexion improvement → pp. 310–322
• Native knee movement patterns → pp. 402–417
• ۳) Howell S. M. – CORR, 2019
• Ten-year outcomes of Kinematic TKA → pp. 786–798
• ۴) Bellemans J., Victor J. – JBJS, 2014
• Kinematic Alignment functional analysis → pp. 556–564
• ۵) Rivière C. – EFORT Review, 2020
• Alignment strategies in TKA → pp. 42–51
• ۶) Nedopil AJ. – J Arthroplasty, 2021
• Hybrid Alignment indications → pp. 1181–1190
• ۷) Nam D. – J Arthroplasty, 2022
• Robotic precision in KA and MA → pp. 346–354
• بخش ۱۳ – جمع‌بندی نهایی
• در این مقاله، دو روش مهم تعویض مفصل زانو به‌صورت ساده اما دقیق توضیح داده شد.
  برای بیمارانی که می‌خواهند بهترین تصمیم را بگیرند، نکات زیر کلید اصلی درک موضوع هستند:
• ۱) بدن انسان یکسان نیست.
• همهٔ افراد زانوهای کاملاً صاف ندارند.
  بسیاری به‌طور طبیعی کمی پرانتزی (Varus – واروس) یا ضربدری (Valgus – والگوس) هستند.
• ۲) روش مکانیکی (استاندارد)
• پا را صاف می‌کند
• سابقهٔ طولانی و بسیار مطمئن دارد
• برای انحراف‌های شدید انتخاب اول است
• ابزار ساده دارد
• اما در برخی بیماران حس «غیرطبیعی» ایجاد می‌کند
  چون زاویه طبیعی بدنشان تغییر کرده است
• ۳) روش کینماتیک (فردمحور)
• زانو را شبیه حالت طبیعی همان فرد بازسازی می‌کند
• خم‌شدن (Flexion – فلکشن) بیشتری می‌دهد
• راه‌رفتن نرم‌تر و حس طبیعی‌تری دارد
• برای بیماران فعال یا کسانی که روی زمین می‌نشینند خیلی مناسب است
• اما در انحراف‌های شدید مناسب نیست
• و نیاز به ابزار دقیقی مثل CT، PSI یا ربات دارد
• ۴) انتخاب روش به «نوع بیمار» بستگی دارد.
• کینماتیک مناسب است اگر:
• انحراف خفیف باشد
• رباط‌ها سالم باشند
• بیمار فعال باشد
• بیمار نیاز به خم‌شدن زیاد داشته باشد (فرهنگ ایرانی)
• استاندارد مناسب است اگر:
• انحراف متوسط یا شدید باشد
• رباط‌ها نامتعادل باشند
• بیمار کم‌تحرک باشد
• یا جراحی بدون ابزارهای پیشرفته انجام شود
• ۵) ترکیب دو روش (Hybrid – هایبرید)
• در موارد خاص، به‌ویژه تغییر شکل‌های شدید،
  ترکیب بخشی از تراز مکانیکی و بخشی از تراز کینماتیک
  بهترین نتیجه را می‌دهد.
• ۶) هیچ روشی برتر مطلق نیست.
• کینماتیک و مکانیکی هر دو علمی و مؤثرند.
  بهترین روش، روشی است که:
• به زاویه‌های واقعی بیمار احترام بگذارد
• رباط‌ها را متعادل کند
• هدف بیمار را تأمین کند